De geur van kater-urine

maximumscore 3

Voorbeelden van een juiste berekening zijn:

De molaire massa van felinine ($C_{8}H_{17}NO_{3}S$) is 207 ($\text{g}\ \text{mol}^{-1}$). De chemische hoeveelheid felinine die per dag wordt uitgescheiden, is $122\cdot10^{-6}\times4,6=5,61\cdot10^{-4}$ (mol). De massa felinine is $5,61\cdot10^{-4}\times207=1,16\cdot10^{-1}$ (g). Per dag wordt $3\times30\cdot10^{-3}=9,0\cdot10^{-2}$ (L) urine uitgescheiden. Het gehalte felinine is $\frac{1,16\cdot10^{-1}}{9,0\cdot10^{-2}}=1,3\ (\text{g}\ \text{L}^{-1})$.

of

De molaire massa van felinine ($C_{8}H_{17}NO_{3}S$) is 207 $\text{g}\ (\text{mol}^{-1})$. De massa felinine die per dag per kg lichaamsgewicht wordt uitgescheiden, is $122\cdot10^{-6}\times207=2,52\cdot10^{-2}\ (\text{g})$. Per dag wordt $3\times30\cdot10^{-3}=9,0\cdot10^{-2}$ (L) urine uitgescheiden. Het gehalte felinine dat per kg lichaamsgewicht wordt uitgescheiden is $\frac{2,52\cdot10^{-2}}{9,0\cdot10^{-2}}=2,81\cdot10^{-1}\ (\text{g}\ \text{L}^{-1}\ \text{kg}^{-1})$. Voor een volwassen kater van 4,6 kg is dat $2,81\cdot10^{-1}\times4,6=1,3\ (\text{g}\ \text{L}^{-1})$.

• de molaire massa van felinine [1]
• juiste verwerking van $122\cdot10^{-6}$ en van de berekende molaire massa [1]
• omrekening naar het gehalte in $\text{g}\ \text{L}^{-1}$ [1]

maximumscore 3

Een voorbeeld van een juist antwoord is: I, V, P (Zie afbeelding correctievoorschrift voor structuurformule)

• de 1-lettersymbolen en de restgroepen van I, V en P juist [1]
• de peptidegroepen juist, inclusief de afgebroken peptidegroep aan het begin van de keten [1]
• het begin van de peptideketen juist weergegeven, bijvoorbeeld met ~ en het einde met OH, en de rest van de structuurformule juist [1]

Opmerking Als in plaats van een 1-lettersymbool het juiste 3-lettersymbool of de juiste naam is gegeven, dit niet aanrekenen.

maximumscore 2

Een voorbeeld van een juist antwoord is: (De laatste drie aminozuureenheden in een molecuul cauxine zijn ~IVP, en in een molecuul 'normale' carboxyl-esterase zijn dat ~DEL. De restgroepen in ~IVP bevatten alleen apolaire C-C- en C-H-bindingen.) De restgroepen in ~DEL / De restgroepen van D en E bevatten COOH-groepen / bevatten carboxylgroepen / bevatten OH-groepen / bevatten groepen die waterstofbruggen kunnen vormen / bevatten polaire groepen. Deze groepen zijn meer hydrofiel dan de restgroepen in cauxine. De laatste drie aminozuureenheden in een molecuul cauxine zijn dus minder hydrofiel dan het uiteinde in een molecuul 'normale' carboxyl-esterase.

• De restgroepen in ~DEL / De restgroepen van D en E bevatten COOH-groepen / bevatten carboxylgroepen / bevatten OH-groepen / bevatten groepen die waterstofbruggen kunnen vormen / bevatten polaire groepen. [1]
• consequente conclusie [1]

Opmerkingen

• Als een onjuist antwoord op vraag 22 het consequente gevolg is van een onjuist antwoord op vraag 21, dit antwoord op vraag 22 goed rekenen.
• Als een juist antwoord is beredeneerd vanuit de restgroepen van ~IVP in plaats van die van ~DEL, dit antwoord goed rekenen.

maximumscore 3

Een voorbeeld van een juist antwoord is: (Zie afbeelding correctievoorschrift)

• de structuurformule van water voor de pijl [1]
• de (schematische) structuurformule van MBCG na de pijl [1]
• de (schematische) structuurformule van glutaminezuur na de pijl [1]

Opmerking Als in plaats van de structuurformule van water de molecuulformule is gegeven, dit goed rekenen.

maximumscore 2

Een voorbeeld van een juist antwoord is:

Hypothese 1 wordt niet ondersteund door de resultaten in figuur 3. De vlek van MBG verandert niet, dus MBG wordt niet door cauxine omgezet. / Er ontstaat geen andere vlek, dus MBG wordt niet door cauxine omgezet. Hypothese 2 wordt wel ondersteund door de resultaten in figuur 3. De vlek van MBCG verandert wel. Er ontstaat een vlek ter hoogte van de vlek van felinine. Het enzym zet dus MBCG om tot felinine.

• Hypothese 1 wordt niet ondersteund en juiste toelichting gegeven. [1]
• Hypothese 2 wordt wel ondersteund en juiste toelichting gegeven. [1]

maximumscore 2

Een voorbeeld van een juiste toelichting is: De piekoppervlaktes in deze chromatogrammen zijn een (relatieve) maat voor de concentratie van de stoffen X en Y in de monsters. / voor de (chemische) hoeveelheid van de stoffen X en Y in de monsters.

• het piekoppervlak is een maat voor de hoeveelheid/concentratie van de stoffen (X en Y) [1]

Voorbeelden van een juist argument zijn:

• Het piekoppervlak van stof X in het monster van de niet-gecastreerde katers (NGK) is veel hoger dan het piekoppervlak van stof X bij de andere groepen. Bij stof Y is dat verschil in piekoppervlak niet zo groot. (Stof X heeft dus een grotere invloed, dan stof Y.) [1]
• Het piekoppervlak van stof X bij niet-gecastreerde katers (NGK) is rond de $700 (\cdot 10^5)$ Het piekoppervlak van stof Y bij NGK is ongeveer $12 (\cdot 10^5)$. Dat is meer dan 50x minder. (Stof X ruikt ook nog eens sterker dan stof Y. Stof X heeft dus een grotere invloed.) [1]

maximumscore 4

Een voorbeeld van een juiste berekening is:

De chemische hoeveelheid MBCG per liter is $\frac{7,4}{264}=2,80\cdot10^{-2}\ (\text{mol}\ \text{L}^{-1})$. Hiervan is omgezet $2,80\cdot10^{-2}\times\frac{1,20\cdot10^{-2}}{10^{2}}=3,36\cdot10^{-6}\ (\text{mol}\ \text{L}^{-1})$. De reactiesnelheid is $\frac{3,36\cdot10^{-6}\times10^{9}}{5,0\times60}=11\ (\text{nmol}\ \text{L}^{-1}\ \text{s}^{-1})$.

of

De massa MBCG die per liter wordt omgezet is $7,4\times\frac{1,20\cdot10^{-2}}{10^{2}}=8,88\cdot10^{-4}\ (\text{g}\ \text{L}^{-1})$. De chemische hoeveelheid MBCG die is omgezet is $\frac{8,88\cdot10^{-4}}{264}=3,36\cdot10^{-6}\ (\text{mol}\ \text{L}^{-1})$. De reactiesnelheid is $\frac{3,36\cdot10^{-6}\times10^{9}}{5,0\times60}=11\ (\text{nmol}\ \text{L}^{-1}\ \text{s}^{-1})$.

• juiste verwerking van de molaire massa [1]
• juiste verwerking van het percentage omgezet MBCG [1]
• omrekening naar de reactiesnelheid in $\text{nmol}\ \text{L}^{-1}\ \text{s}^{-1}$ [1]
• significantie [1]