Koeien boeren methaan op

maximumscore 1

Voorbeelden van een juist antwoord zijn:

• (het versterkt) broeikaseffect
• opwarming van de aarde

maximumscore 3

Een voorbeeld van een juist antwoord is: (Zie afbeelding in het correctievoorschrift voor de volledige reactievergelijking.)

• $\text{H}_2\text{O}$ voor de pijl [1]
• het afgesplitste disacharidemolecuul na de pijl juist [1]
• het fragment na de pijl is in overeenstemming met het afgesplitste molecuul en de elementbalans juist [1]

Opmerkingen

• De bindingshoek van $\text{H}_2\text{O}$ niet beoordelen.
• Als in plaats van de structuurformule een molecuulformule van water is gegeven, dit niet aanrekenen.
• De stand van de OH-groepen in de reactieproducten niet beoordelen.
• Als één of meer overschrijffouten zijn gemaakt in de structuurformules van de disacharide en het fragment na de pijl, dit slechts eenmaal aanrekenen.

maximumscore 4

$\text{C}_6\text{H}_{12}\text{O}_6 + 2\ \text{H}_2\text{O} \rightarrow 2\ \text{C}_2\text{H}_4\text{O}_2 + 2\ \text{CO}_2 + 4\ \text{H}_2$

• $\text{C}_6\text{H}_{12}\text{O}_6$ en $\text{H}_2\text{O}$ voor de pijl en $\text{CO}_2$ en $\text{H}_2$ na de pijl [1]
• $\text{C}_2\text{H}_4\text{O}_2$ na de pijl [1]
• C-balans en O-balans juist en de gebruikte molverhouding voor glucose : (de gebruikte formule voor) azijnzuur = 1 : 2 [1]
• H-balans juist bij uitsluitend de juiste formules voor glucose, water, koolstofdioxide, waterstof en de gebruikte formule voor azijnzuur [1]

Opmerking Als voor azijnzuur de formule $\text{CH}_3\text{COOH}$ is gebruikt, dit niet aanrekenen.

maximumscore 4

Een voorbeeld van een juiste berekening is: In een koe wordt gemiddeld per dag omgezet aan $\text{H}_2$: $\frac{165}{2,02} = 8,17 \cdot 10^1 \text{ mol}$.

Hieruit zou volgens reactie 1 kunnen ontstaan aan $\text{CH}_4$: $8,17 \cdot 10^1 \times \frac{1}{4} = 2,04 \cdot 10^1 \text{ mol}$.

Dit komt overeen met een volume $\text{CH}_4$ van $2,04 \cdot 10^1 \times 25 = 5,1 \cdot 10^2 \text{ L}$.

• berekening van de chemische hoeveelheid waterstof die per dag wordt omgezet [1]
• omrekening naar de chemische hoeveelheid methaan die per dag ontstaat [1]
• omrekening naar het volume in L methaan [1]
• significantie [1]

Opmerking (Mogelijke alternatieve berekening via massa methaan en dichtheid staat in de correctievoorschriften genoemd en dient dienovereenkomstig goedgerekend te worden, zie correctievoorschrift voor details.)

maximumscore 1

Voorbeelden van een juist antwoord zijn:

• Het substraat voor MCR past niet meer (doordat 3-NOP aan MCR bindt).
• 3-NOP blokkeert de actieve site van MCR.
• 3-NOP is een inhibitor voor het enzym MCR.
• Doordat 3-NOP aan het enzym MCR bindt, doet MCR het niet meer.
• MCR zet 3-NOP om in plaats van $\text{H}_2$ / $\text{CO}_2$.

maximumscore 2

Een voorbeeld van een juist antwoord is: $\text{HO}-\text{CH}_2-\text{CH}_2-\text{CH}_2-\text{OH}$ (Zie afbeelding in correctievoorschrift voor structurele weergave).

• structuurformule met drie C-atomen en een OH-groep aan het eerste C-atoom [1]

• de tweede OH-groep aan het derde C-atoom en de rest van de structuurformule juist [1]

• indien de structuurformule van een ander alkaan-1,3-diol of van propaan-2,2-diol is gegeven [1]

• indien de structuurformule van propaanzuur of propaandizuur is gegeven [1]